കവിതയുടെ സാരം ആദ്യ ഭാഗം: അദ്വൈത രൂപിയായ അയ്യപ്പൻ “ആരാണ് അയ്യപ്പൻ?” എന്ന ചിന്ത എപ്പോഴും മനസ്സിൽ തെളിഞ്ഞു വരുമ്പോൾ, അയ്യപ്പൻ വെറുമൊരു ദൈവമല്ലെന്നും മറിച്ച് ‘അദ്വൈത’ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ (ജീവാത്മാവും പരമാത്മാവും ഒന്നാണെന്ന അറിവ്) പൊരുളാണെന്നും നാം തിരിച്ചറിയുന്നു. എല്ലാ ചൈതന്യത്തിന്റെയും കാതലായ, പരമമായ സത്യമാണ് അയ്യപ്പൻ. രണ്ടാം ഭാഗം: സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രവാചകൻ സനാതന ധർമ്മം എന്താണെന്ന് ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നവനാണ് എന്റെ സ്വാമി. സൽഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അദ്ദേഹം കലിയുഗത്തിലെ ദുരിതങ്ങൾ നീക്കി അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന ‘കലിയുഗവരദൻ’ ആണ്. ആ മണികണ്ഠനെ ഭജിക്കുന്നതിലൂടെ നമ്മുടെ ഈ ജന്മം തന്നെ പുണ്യമായി മാറുന്നു. മൂന്നാം ഭാഗം: തത്വമസീ പ്രഭാവം ശിവന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും (ഹരിഹരൻ) ശക്തിയും ഊർജ്ജവും ഒന്നുചേർന്ന സങ്കല്പമാണ് അയ്യപ്പൻ. പരമശിവനും മഹാവിഷ്ണുവും രണ്ടല്ല, ഒന്നാണെന്ന വലിയ സത്യമാണ് അയ്യപ്പരൂപത്തിലൂടെ തെളിയുന്നത്. “തത്വമസി” (അത് നീയാകുന്നു) എന്ന മഹാമന്ത്രത്തിലൂടെ, ദൈവവും ഭക്തനും ഒന്നാണെന്ന് കാട്ടിത്തന്ന് ഭക്തന്റെ മനസ്സിലെ ദുഃഖങ്ങൾ (ഇണ്ടൽ) സ്വാമി അകറ്റുന്നു. പ്രധാന ആശയങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ: അദ്വൈതം: ഈശ്വരനും ഭക്തനും ഒന്നാണെന്ന സത്യം. ഹരിഹരപുത്രൻ: വൈഷ്ണവ-ശൈവ ശക്തികളുടെ സംഗമം. തത്വമസി: ശബരിഗിരീശന്റെ സന്ദേശം—നീ അന്വേഷിക്കുന്നത് നിന്നിൽത്തന്നെയാണ്.